English
یکشنبه، ۳۱ تیر ۱۳۹۷, ۰۹:۳۶
به پایگاه خبری تحلیلی فولاد خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
 

اخبار

تحلیل‌های موجود تا چه اندازه با واقعیت‌ها تطابق دارد؟

پایگاه خبری فولاد ایران - در اینکه وضعیت فعلی اقتصاد ایران مطلوب نیست، تردیدی وجود ندارد. از مردم کوچه و خیابان که در این اوضاع نامناسب زندگی میکنند تا مدیران عالی کشور که صرفا از اخبار آن مطلع میشوند، همه میدانند که حال اقتصاد خوب نیست! اما آیا صاحبان قدرت و تصمیمگیرندگان اصلی اقتصادی درک و تحلیل روشنی از علل و عوامل به وجود آمدن وضع موجود دارند؟

 

برای پاسخ به این سوال، فردی را در نظر بگیرید که دانش و تحلیلی از علم اقتصاد ندارد و میخواهد با مراجعه به سخنان مسوولان منتخب و منتصب کشور کشف کند واقعا چرا قطار اقتصاد ایران روی ریل خودش نیست؟! جمعبندی چنین فردی چه خواهد بود؟ این فرد احیانا به این نتیجه خواهد رسید که به‌رغم اینکه اغلب مولفههای اقتصادی در کشور در وضعیت مناسبی هستند، سه عامل مانع میشوند تا شیرینی وضعیت مطلوب اقتصاد به کام مردم بنشیند:

 

اول سوداگرانی که با فعالیتهای خود باعث اختلال در روند طبیعی اقتصاد میشوند؛

 

 دوم، عوامل روانی که موجب رفتارهای غیرمعقول و خارج از قاعده هستند

 

و سوم، سنگاندازی‌های دشمنان خارجی که با ابزارهایی مثل تحریمتلاش دارند مردم را ناامید کنند؛ اما واقعا اینگونه تحلیلها تا چه اندازه با واقعیت سازگار است؟

 

سوداگری: برخلاف تصور عامه، سوداگری رفتاری طبیعی است . این نه منطقی است و نه ممکن است که انتظار داشته باشیم افراد جامعه در هر لحظه پیگیر تبعات اجتماعی رفتار خود باشند. هر فرد طبعا منافع خود و خانوادهاش را بر دیگران ترجیح میدهد. مفهوم «بازار» نیز در واقع در بستر همین رفتار طبیعی انسان معنا مییابد.اما آیا این ویژگی طبیعی انسانها همیشه برای جامعه مفید است. ابدا! در چنین شرایطی لازم است سیاستگذار به جای توسل به روشهای بگیر و ببند و نصیحت، علل شکست بازار را شناسایی و در رفع آن بکوشد.

 

چگونه ممکن است کالایی که ارزش بازاری آن  ۷ هزار تومان است،به سادگی قابل ذخیره است و قدرت نقدینگی بالایی دارد را با قیمت ۴۲۰۰ تومان عرضه کنیم و انتظار داشته باشیم مردم برای به‌دست آوردن آن هجوم نیاورند و در عوض در پروژههای تولیدی سرمایهگذاری کنند؟ چگونه میتوان بدون توجه به پیوند سیل مخرب نقدینگی با نااطمینانی و بیاعتمادی نسبت از آینده، به مردم توصیه کرد آرام و صبور باشند؟ چگونه میتوان با یک سیاست خام، بهشتی برای فعالیتهای سوداگرانه ایجاد کرد و از سوی دیگر با نیروی انتظامی و قوه قضائیه به مبارزه با سوداگران رفت

 

اولین راه مبارزه با قاچاق و سوداگریهای نامطلوب اتخاذ تصمیماتی است که انگیزه اینگونه فعالیتها را کاهش و جایگزینهای جذابتری پیش روی مردم بگذارد.

 

عوامل روانی آنچه مکررا در تحلیل و سخنان مسوولان دیده میشود این است که گویی وضعیت روانی جامعه را متغیری غیراقتصادی میبینند؛ نمیتوان با به رسمیت نشناختن عامل روانی و اتکا بر چند متغیر انتخاب شده، حال اقتصاد را مساعد جلوه داد. اصرار بر چنین رویکردهایی حاصلی جز بدتر شدن وضع موجود و تخریب جدی اعتماد عمومی و سرمایهاجتماعی باقیمانده دولت نخواهد داشت.

 

نباید فراموش کرد وضعیت روانی جامعه میتواند نتیجه عملکردحاکمیت باشد. وقتی وعدههای متعدد دولتمردان و پیش‌بینیهای صریح و قاطع آنان یکی پس از دیگری توسط رخدادهای واقعی و رفتار بازارها و قیمت‌ها نقض میشود، وقتی سیاستهای نادرست پولی و ارزی و بودجهای و حتی سیاستهای فرااقتصادی حاکمیت نتوانسته مردم را مجاب کند که اوضاع واقعا به سمت بهبود در حرکت است، طبیعی است جامعه نگران و سردرگم شود و بی توجه به توصیه مدیران ، سعی کند خود راهی برای تسکین و تخفیف خطرات احتمالی که احساس می‌کند با آن روبه‌رو خواهد شد، بیابد.

 

تحریم: تحریمهای اقتصادی از جهات مختلف تاثیرات جدی بر اقتصاد کشور دارد. به‌نظر میرسد برخی از تصمیمگیران به این جمعبندی رسیدهاند که چون شرایط تحریمی شرایطی نامتعارف در اقتصاد است، علم اقتصاد از تحلیل و ارائه راهکار در این شرایط عاجز است. این تحلیل آنها را مجاب میکند تا برای حل مسائل اقتصادی موجود به جای تکیه بر علم اقتصاد و اقتصاددانان، به قوهخلاقه خود تکیه کنند و مملکت را با تجربهآموزی و کوشش و خطا اداره کنند.

 

در حالی که شرایط ویژه تحریمها، وضعیت اقتصاد کشور را ، به‌عنوان یک مورد تحت مطالعه، از قلمرو علم اقتصاد خارج نمیکند. این شرایط صرفا قیود جدیدی به مسائل اقتصادی کشور میافزاید. قیودی که هرچند حل مساله را به مراتب دشوارتر و پیچیدهتر میکند. باید بپذیریم، برای حل یک مساله اقتصادی، هر چقدر هم دشوار و پیچیده، باید به اقتصاد و اقتصاددانان اعتماد کنیم. در غیر این صورت به دشمنی حمله میکنیم که وجود خارجی ندارد و با دوستی همراه میشویم که  دانایی لازم را ندارد.

دکتر سید مهدی ناجی

۲۰ تیر ۱۳۹۷ ۱۳:۲۰
تعداد کلیک: ۱۰۸

نظرات بینندگان

میانگین امتیاز کاربران: 0.0  (0 رای)

امتیاز:
 
نام فرستنده: *
پست الکترونیک:  
نظر: *
 
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500  


کلیه حقوق این سایت متعلق به پایگاه خبری تحلیلی فولاد (ایفنا) به شماره ثبت 29568/91 از وزارت ارشاد اسلامی می باشد.
برداشت مطالب بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد.