به IFNAA.IR خوش آمدید.
۰
[ سبد خرید شما خالی است ]

دلیل نوسانات اخیر ارزی چیست و چه چشم‌اندازی برای نیمه دوم سال وجود دارد؟

پایگاه خبری فولاد ایران -

🔹قیمت دلار در روزهای اخیر مجددا در کانال افزایشی قرار گرفته و نسبت به شهریورماه سال قبل رشدی بالغ بر ۱۱۸ درصدی داشته‌است.

🔹میانگین نرخ ارز از ابتدای سال تاکنون ۱۹.۷ هزار تومان بوده که سطح بسیار بالایی محسوب می‌شود و تبعات منفی بر قیمت کالاها و خدمات خواهد داشت. دلیل این شرایط چیست و چه چشم‌اندازی برای نیمه دوم سال وجود دارد؟

۱. عرضه ارز: از ابتدای سال تا پایان مردادماه حدود ۵.۱ میلیارد دلار ارز در سامانه نیما عرضه شده که نسبت به پنج‌ماهه ابتدای سال قبل کاهشی حدود ۲۷ درصد را نشان می‌دهد. کاهش عرضه ارز در ماه‌های اخیر از یکسو ناشی از کاهش میزان صادرات است که به دلیل محدودیت‌های ناشی از کرونا رقم خورده به شکلی که مجموع ارزش صادرات غیرنفتی کشور در پنج‌ماهه ابتدای سال براساس آمار گمرک حدود ۳۹ درصد کمتر از سال گذشته بوده و از سوی دیگر به دلیل کاهش تمایل صادرکنندگان به بازگشت ارز حاصل از صادرات (به دلیل انتظارات افزایشی در مورد نرخ آتی ارز) به کشور و عرضه آن در سامانه نیما بوده است. کاهش درآمدهای حاصل از صادرات نفت نیز از عوامل مهم کاهش عرضه ارز بوده که البته آمار آن در اختیار نیست.

۲. تقاضای مصرفی ارز به صورت نسبی کاهش کمتری داشته است؛ هرچند که میزان واردات نیز در پنج‌ماهه ابتدای سال از شرایط و محدودیت‌های مرزی ناشی از کرونا متاثر شده و کاهش یافته اما میزان کاهش واردات تنها ۲۲ درصد و بسیار کمتر از میزان کاهش صادرات بوده است. به این ترتیب، تراز تجاری گمرکی (غیرنفتی) کشور در پنج‌ماهه ابتدای سال به رقم منفی ۲.۸ میلیارد دلار رسیده و این در حالی است که طی دوره مشابه سال قبل تراز تجاری مثبت ۰.۱ میلیارد دلار بوده است. نتیجه این شرایط، مازاد محسوس تقاضای مصرفی ارز نسبت به عرضه بوده که خود را در افزایش قیمت نشان داده است.

۳. تقاضای احتیاطی و سفته‌بازی ارز افزایش یافته است؛ افزایش سطح نااطمینانی در اقتصاد با توجه به شرایطی مثل نزدیک شدن به انتخابات آمریکا و تداوم سطوح بالای انتظارات تورمی طی ماه‌های اخیر که با سطوح منفی نرخ سود حقیقی در نظام بانکی همراه بوده، سبب شده تا شمار زیادی از افراد با هدف پوشش ریسک دارایی خود در برابر کاهش آتی انتظاری ریال، به سرمایه‌گذاری در انواع بازارهای دارایی از جمله ارز اقدام کنند. شمار دیگری از افراد نیز جهت برخورداری از نوسانات این بازار (سفته‌بازی)، اقدام به خرید و فروش روزانه و هفتگی ارز کرده و به این ترتیب تقاضای احتیاطی و سفته‌بازی در این بازار افزایش یافته است. هر چند که این موضوع را می‌توان به صورت شهودی درک کرد اما آمار دقیقی برای آن در اختیار نیست. البته حباب سکه طلا می‌تواند جانشین نزدیک و شاخص نسبتا مناسبی برای تقاضای احتیاطی و سفته‌بازی ارز و طلا باشد و روند این متغیر به شکلی بوده که طی ماه‌های اخیر به صورت پیوسته افزایش یافته و در شهریورماه به سطوح بالاتر از ۱۰ درصد رسیده است. این تغییرات گویای شرایط ملتهب بازار ارز از منظر افزایش تقاضای احتیاطی و سفته‌بازی است.

🔹همچنین سرمایه‌گذاری گسترده ایرانیان در املاک کشورهای همسایه نیز نوع دیگری از تقاضای احتیاطی ارز است که در قالب خروج سرمایه نمود یافته و روند آن در ماه‌های اخیر تشدید شده است.
در چهارماهه ابتدای امسال ایرانی‌ها بیش از ۱۳۰۰ واحد آپارتمان در ترکیه خریده اند. این تعداد آپارتمان بیش از ۲۰ درصد از مجموع آپارتمان‌های خریداری شده توسط خارجی‌ها در ترکیه را شامل شده و نشان از تشدید تقاضای ایرانیان است.

🔹در مورد چشم‌انداز شرایط بازار ارز در نیمه دوم سال به نظر می‌رسد که از نظر عرضه و تقاضای مصرفی ارز، در نیمه دوم سال شرایط تغییر چندانی نداشته باشد و همچنان کسری تراز تجارت خارجی برقرار باشد و از این ناحیه فشار بر قیمت ارز باقی بماند. البته گشایش‌های تدریجی در شرایط تجارت خارجی و سازگاری بیشتر کشورها با شرایط بیماری احتمالا موجب بهبود شرایط خارجی نسبت به نیمه اول سال خواهد شد اما رسیدن به سطوح نرمال برای سال جاری دور از انتظار است.

🔹از منظر تقاضای احتیاطی و سفته‌بازی ارز، مهمترین واقعه پیش‌رو مساله انتخابات آبان‌ماه است که در صورت عدم پیروزی ترامپ می‌تواند فضای انتظارات در کشور را به یکباره تغییر دهد و با کاهش تقاضای احتیاطی و سفته‌بازی (و احتمالا افزایش بازگشت ارز توسط صادرکنندگان) منجر به کاهش نرخ ارز شود. در سمت مقابل، پیروزی   ترامپ احتمالا با تشدید حملات سفته‌بازانه به بازار ارز همراه خواهد بود و نوسانات شدیدی را ایجاد می‌کند. در مجموع، برای فصل پاییز انتظار می‌رود بازار ارز نوسانات قابل ملاحظه‌ای تجربه کند که جهت این نوسانات تا حد زیادی ناشی از متغیرهای خارجی است.

 

خبر

✍️مهدی کرامت‌فر_کارشناس اقتصادی

۲۴ شهریور ۱۳۹۹ ۱۰:۱۵
تعداد بازدید : ۱۷۹
کد خبر : ۵۵,۶۲۴

نظرات بینندگان

تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید