پایگاه خبری فولاد ایران - دانشجویان یک دانشگاه فناوری در دوبلین از مزیتی غیرمنتظره از هوش مصنوعی بهرهمند شدهاند: گرمایش محوطه دانشگاه با حرارت تولیدشده توسط یک مرکز داده. طبق گزارش CNBC، از سال ۲۰۲۳، پردیس تالاهت دانشگاه فناوری دوبلین با استفاده از گرمای مازاد یک مرکز داده آمازون وب سرویسز (AWS) گرم میشود؛ طرحی که بخشی از شبکه روبهرشد گرمایش منطقهای در جنوبغرب این شهر به شمار میرود.
در حالی که مراکز داده همواره حرارت اضافی تولید کردهاند، استفاده از این گرما برای گرمایش ساختمانها به دلیل دمای پایین آن با محدودیتهایی همراه بوده است. اما با گسترش هوش مصنوعی و استفاده فزاینده از تراشههای پیشرفته با توان پردازشی بالاتر، اپراتورها به دنبال راهکارهایی جدید برای افزایش بهرهوری و همزمان حفظ پایداری زیستمحیطی رفتهاند. به گفته کارشناسان، سیستمهای خنکسازی مبتنی بر آب در مراکز داده هوش مصنوعی امکان تولید گرما با دمای بالاتر و اتصال سادهتر به شبکههای گرمایشی را فراهم کردهاند.
بر اساس این گزارش، کشورهای اروپایی پیشگام استفاده از حرارت بازیافتی مراکز داده هستند. شرکتهایی مانند مایکروسافت، گوگل و اکوئینیکس پروژههای مشابهی را برای تأمین گرمایش شهری در دانمارک، فرانسه و فنلاند اجرا کردهاند. در ایرلند، اگرچه رشد مراکز داده فشار زیادی بر شبکه برق وارد کرده، اما همین تأسیسات اکنون به فرصتی برای کاهش انتشار کربن و تأمین گرمایش پاک تبدیل شدهاند. پردیس تالاهت دانشگاه دوبلین در سال ۲۰۲۴ توانست حدود ۷۰۴ تن دیاکسیدکربن را کاهش دهد، آن هم در شرایطی که ساختمانهای جدیدی به این مجموعه اضافه شده بود.
در عین حال، چالشهایی مانند هزینههای بالای سرمایهگذاری، زمانبر بودن صدور مجوزها و ناهماهنگی میان عمر شبکههای گرمایشی و تجهیزات مراکز داده، توسعه گسترده این مدل را دشوار میکند. با این وجود، شرکتهای فناورانهای در حال توسعه روشهایی هستند که با خنکسازی مستقیم تراشهها، گرمایی با دمای مناسب برای استفاده مستقیم در گرمایش شهری تولید میکنند؛ تحولی که میتواند نقش مراکز داده را از مصرفکننده انرژی به تولیدکننده انرژی تغییر دهد.
کارشناسان معتقدند اگر زیرساختهای مناسب فراهم شود، گرمای مازاد مراکز داده میتواند تا سال ۲۰۳۵ گرمایش میلیونها خانه را تأمین کند. با وجود دشواریهای فنی و اقتصادی، این رویکرد بهعنوان راهکاری «برد-برد» شناخته میشود که هم به کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی کمک میکند و هم مسیر تحقق اهداف کربنزدایی شهرها را هموارتر میسازد.
منبع: CNBC