پایگاه خبری فولاد ایران - بر اساس گزارش تازه شورای برق چین، ظرفیت تولید برق خورشیدی این کشور در سال جاری میلادی برای نخستینبار از ظرفیت زغالسنگ پیشی خواهد گرفت؛ نقطه عطفی مهم برای کشوری که دههها به زغالسنگ وابسته بوده است. طبق گزارش اویل پرایس، انتظار میرود تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود نیمی از ظرفیت نصبشده تولید برق چین از منابع خورشیدی و بادی تأمین شود، در حالیکه سهم زغالسنگ به حدود یکسوم کل ظرفیت کاهش خواهد یافت. شورای برق چین برآورد میکند ظرفیت زغالسنگ تا پایان سال جاری به حدود ۱٬۳۳۳ گیگاوات برسد، در حالیکه ظرفیت خورشیدی در پایان ۲۰۲۵ به ۱٬۲۰۰ گیگاوات رسیده و طی سه سال گذشته بهطور میانگین سالانه ۲۷۰ گیگاوات رشد کرده است.
این ارقام در نگاه نخست نشاندهنده گذار سریع چین از زغالسنگ به انرژیهای پاک است. گزارشها حاکی از آن است که چین برای پاسخ به رشد تقاضای برق، در سال ۲۰۲۶ بیش از ۴۰۰ گیگاوات ظرفیت جدید تولید برق احداث خواهد کرد که حدود ۳۰۰ گیگاوات آن از محل انرژی بادی و خورشیدی خواهد بود. با این حال، این عدد در مقایسه با سال گذشته کمتر است؛ چرا که تنها در سال ۲۰۲۵، ظرفیت جدید خورشیدی افزودهشده به شبکه چین به ۳۱۵ گیگاوات رسید. این کاهش نسبی به تغییر در نظام تنظیمگری بازار برق چین بازمیگردد.
از ژوئن سال گذشته، چین قیمتگذاری تضمینی دولتی برای انرژیهای تجدیدپذیر را کنار گذاشت و به سمت نظام مزایدهای و مبتنی بر بازار حرکت کرد. هدف این اصلاح، افزایش رقابت، بهبود بهرهوری و کاهش هزینهها بود. اما این تغییر باعث شد بسیاری از توسعهدهندگان پروژهها را پیش از اجرای مقررات جدید به بهرهبرداری برسانند و در نتیجه، رشد ظرفیت جدید در سالهای آینده با آهنگی کندتر ادامه یابد. بر اساس پیشبینی شرکت ریستاد انرژی، چین در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۳۵ گیگاوات ظرفیت خورشیدی و ۹۸ گیگاوات ظرفیت بادی جدید وارد مدار خواهد کرد؛ رقمی که باعث کاهش ظرفیت جدید جهانی انرژیهای تجدیدپذیر از ۷۰۳ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ به حدود ۶۵۰ گیگاوات در ۲۰۲۶ میشود.
با این حال، در مجموع تولید برق از منابع تجدیدپذیر — نه فقط خورشیدی — همچنان در حال سبقت گرفتن از زغالسنگ است. پیشبینی میشود کل تولید برق تجدیدپذیر چین در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۱٬۹۰۰ تراواتساعت برسد و برای نخستینبار زغالسنگ را بهعنوان بزرگترین منبع تولید برق کنار بزند؛ جایگاهی که زغالسنگ دههها در اختیار داشت. از آنجا که تقریباً تمام تقاضای جدید برق چین از طریق منابع تجدیدپذیر تأمین میشود، تولید برق زغالسنگی عملاً به مرحله ثبات رسیده است.
اما تناقض اصلی دقیقاً در همینجا نمایان میشود. گزارش تازه Carbon Brief نشان میدهد پیشنهادهای ساخت نیروگاههای زغالسنگی در چین به رکوردی بیسابقه رسیده است. تنها در سال ۲۰۲۵، توسعهدهندگان پروژههایی به ظرفیت ۱۶۱ گیگاوات نیروگاه زغالسنگی جدید را پیشنهاد یا دوباره فعال کردهاند؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از نیروگاههای موجود با حدود نیمی از ظرفیت اسمی خود فعالیت میکنند. طبق این گزارش، چین سال گذشته ۹۵ گیگاوات ظرفیت زغالسنگی جدید به شبکه افزود و حدود ۲۹۱ گیگاوات دیگر نیز در صف اجرا قرار دارد. این روند میتواند سرمایهگذاری بلندمدت در زغالسنگ را قفل کرده، اصلاحات ساختاری در سیستم برق را تضعیف کند و با اهداف اقلیمی چین در تضاد قرار گیرد. در نتیجه، هرچند سهم زغالسنگ در چین رو به کاهش است، اما این منبع هنوز از صحنه انرژی این کشور خارج نشده است.
منبع: Oilprice