پایگاه خبری فولاد ایران - براساس تحلیل منتشرشده در فایننشال تایمز توسط اقتصاددان اریک برینیولفسون از دانشگاه استنفورد، اولین نشانههای قابلتوجه از افزایش بهرهوری اقتصاد آمریکا بهدلیل هوش مصنوعی اکنون در آمارهای رسمی اقتصادی قابل مشاهده است. این موضوع برای سالها موضوع بحث بوده، زیرا منتقدان میگفتند پیشرفتهای بزرگ در هوش مصنوعی در آمارهای بهرهوری منعکس نمیشود؛ پدیدهای که بهعنوان پارادکس سولو شناخته میشود — «انقلاب فناوری را همهجا میبینیم، جز در آمار بهرهوری».
آخرین دادههای منتشرشده توسطBureau of Labor Statistics نشان میدهد که رشد واقعی تولید ناخالص داخلی آمریکا در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۷ درصد بوده، در حالی که تعداد مشاغل ایجادشده در همان دوره بهطور چشمگیری کاهش یافته است. این عدم همراستایی، رشد تولید با نیروی کار کمتر، دقیقا نشانهای از افزایش بهرهوری است.
برینیولفسون در تحلیل خود برآورد کرده که بهرهوری نیروی کار در آمریکا در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۷ درصد افزایش یافته؛ رقمی که تقریباً دو برابر میانگین رشد سالانه دهه گذشته است، و این نشان میدهد که اقتصاد در حال عبور از مرحله اولیه سرمایهگذاری در هوش مصنوعی به مرحلهای است که این فناوری بهطور ساختاری در فعالیتهای اقتصادی تأثیر میگذارد.
تحلیلگران بهرهوری همچنین به منحنی J اشاره میکنند: فناوریهای عمومی مانند هوش مصنوعی معمولاً ابتدا سرمایهگذاری گسترده و تغییرات ساختاری پنهان در فرآیندها، آموزش نیروی کار و مدلهای کسبوکار نیاز دارند؛ سپس بهرهوری قابلسنجی ایجاد میشود که اکنون بنابر دادهها در حال رخ دادن است.
در سطح خرد نیز شواهد نشان میدهد شرکتهایی که هوش مصنوعی را فراتر از ابزارهای ساده مثل ترجمه یا خلاصهسازی به کارگیری کردهاند و آن را در جریانهای کامل کاری ادغام کردهاند، افزایش قابلتوجهی در کارایی و صرفهجویی در زمان دیدهاند، مانند تکمیل پروژههای پیچیده در ساعات بهجای هفتهها.
با این حال تحلیلگران نسبت به نوسانات آمار بهرهوری هشدار میدهند و میگویند که برای تأیید بلندمدت این روند نیاز به چند دوره رشد پایدار دیگر است. همزمان، عوامل کلان مانند تنشهای تجاری یا سیاستهای پولی میتوانند این روند را کند کنند.
در مجموع، دادههای تازه حاکی از آن است که اثر هوش مصنوعی بر بهرهوری اقتصادی برای نخستین بار بهوضوح در آمارهای رسمی دیده میشود؛ نشانهای از این که فناوریهای هوش مصنوعی در حال گذار از «آزمایش و سرمایهگذاری» به «درونسازی ساختاری در اقتصاد» هستند.
منبع: Financial Times